5 maja obchodzi
się w Japonii Dzień Dziecka, a obrzędy z tym świętem zwiazane mają zapewnić
dzieciom zdrowie i pomyślność. W dawnych czasach na 3 marca przypadało święto
dziewczynek, które pozostało po dziś dzień jako Hina Matsuri, a na 5
maja przypadało święto chłopców, Tango no sekku, obchodzone niegdyś
bardzo uroczyście w rodzinach, które mogły się poszczycić posiadaniem męskich
potomków.
Dekoracje Gogatsu Ningyo, fot. HK
|
W domu rodzice
lub dziadkowie ustawiali we wnęce tokonoma specjalne dekoracje gogatsu
ningyo - figurki starożytnych japońskich wojowników, miniaturowe zbroje,
hełmy samurajskie, miecze, łuki i strzały, włócznie. Na dworze, na wysokich
masztach koło domu umieszczano koinobori - specjalne proporce w
kształcie kolorowych karpi. Największy karp, zwykle czarny, reprezentuje ojca,
mniejszy, czerwony, matkę, kolejne karpie w kolorach fioletowym, niebieskim,
zielonym, reprezentują kolejnych synów w rodzinie.
Karpie na wzór
Chin, są uznawane również w Japonii za symbol siły, odwagi i wytrwałości w
dązeniu do wysoko postawionych celów, a dekoracje wyrażają pragnienia rodziców,
aby ich synowie wyrosli na dzielnych i silnych jak wojownicy i wytrwałych jak
karpie, które płyną w górę strumieni pokonując po drodze wszelkie przeszkody.
Karpie koinobori, fot. HK
|
Nieodłącznym
elementem Tango no sekku była też świąteczna kąpiel, i tak jak w dniu
przesilenia zimowego do kąpieli dodawało się owoce cytrusowe o nazwie yuzu, aby zapobiec chorobom
i odgonić złe uroki, tak 5 maja do kadzi wkładało się całe liście i korzenie
japońskiego tataraku shobu. Dzieci lubiły bawić
sie w takiej kąpieli dmuchając w otwory w korzeniu, a bardzo ostry zapach
tataraku, był tak mocny, że wypełniał cały dom. Świeto chłopców miało też nazwę
Shobu no sekku, Święto Irysów, ze względu na wieloznaczność słowa shobu
(taka sama wymowa przy różnym zapisie znakami kanji), którego inne zanaczenia
to walka czy współzawodnictwo.
W Święto Chłopców
jadło się specjalne ciasteczka ryżowe kashiwamochi i chimaki. Kashiwamochi to
nadziewane tłuczoną z cukrem fasolą ryżowe ciastka owijane w liść japońskiego dębu kashiwa.
Liście kashiwa pozostają na drzewach długo, nawet
kiedy nadchodzi zima, więc symbolizują determinację i wytrwałość.
Nostalgiczne
chwile dorosłym a radość dzieciom sprawiają wciąż żywe, tradycyjne piosenki o koinobori,
które pływają ponad dachami domów i wspinają się do chmur.
Na podstawie
wspomnień Kaneyoshi Matsuba, opracowała Hanna Kazahari.
|
